Sommige mensen gaan met pensioen zonder dat je daar iets van merkt. Ons is ook niet bekend of geraniums het in Suriname goed doen, maar Lucia zul je er niet achter aantreffen. Om alles wat ze doet of gedaan heeft kun je een boek vullen en dat heeft ze ook gedaan, zoals ook is te lezen op www.schrijvenvertellen.com. We trotseerden weercodes om haar te spreken en worden niet teleurgesteld. Een rijk en veelzijdig leven van een stadsbewoner om trots op te zijn!

Suriname is vijftig jaar onafhankelijk. Hoe sta jij daarin?

Ik woonde tot mijn achttiende, negentiende jaar in Suriname. Daarna ben ik naar Nederland gekomen om te studeren. De onafhankelijkheid in 1975 heb ik dus bewust meegemaakt. Mijn vader stond daar niet positief tegenover. Hij vond dat Suriname er nog niet aan toe was – de riolering moest worden aangepakt, de straten verbreed. Hij had een hele lijst met zaken waarvan hij vond dat Nederland die nog voor Suriname moest regelen, en vond dat Arron en Lachmon op dat moment niet de juiste beslissing namen.

Tegelijkertijd besefte hij dat Nederland van zijn kolonie af wilde. Toen de onafhankelijkheid toch doorging, hebben wij daar als gezin weinig aan meegedaan. We waren thuis, terwijl er in de stad van alles gebeurde.

Drie jaar later vertrok ik naar Nederland om te studeren. Niet lang daarna brak de revolutie uit met Bouterse. Mijn vader wilde absoluut niet dat ik terugkwam. Hij zei: ‘Als je terugkomt, heb je niets aan je studie gehad. En ik ken jou: je gaat je overal mee bemoeien. Dus blijf daar, maak je studie af en bouw daar je leven op.’ Dat heb ik gedaan.

Ik heb zowel betaald als vrijwilligerswerk gedaan in Nederland – waarvoor ik later, in 2008, een koninklijke onderscheiding ontving. Ik werkte onder andere bij de provincie, bij De Kubus en als laatste werkgever bij Welzijn De Schoor in Almere. Vorig jaar ben ik met pensioen gegaan.

Rond de viering van vijftig jaar onafhankelijkheid werd ik benaderd door EAN (Enterprise Academy Network), die wist dat ik al jaren vrijwilligerswerk deed in Suriname.

Suriname is het land waar ik geboren ben en waar ik veel heb geleerd over een multiculturele samenleving, het omgaan met verschillende culturen en het belang van ontmoeting en verbinding. Ik was er daarom al vroeg van overtuigd dat ik iets wilde teruggeven aan mijn geboorteland.

Wat voor studie deed je?

Ik studeerde Culturele en Maatschappelijke Vorming aan de Hogeschool van Amsterdam. Mijn kennis zette ik aanvankelijk voornamelijk in bij projecten in Nederland. Maar ik had mezelf beloofd ook voor Suriname iets te betekenen.

Ruim 23 jaar geleden zocht ik daarom contact met de Stichting Duurzame Ontwikkeling Nederland Suriname (STODONS). Die stichting had subsidie aangevraagd voor projecten in Suriname en ik ben als vrijwilliger aan de slag gegaan op het gebied van duurzame energie en landbouw. Dat werk doe ik inmiddels al 23 jaar – het is mijn levensprestatie geworden.

Toen de viering van vijftig jaar onafhankelijkheid eraan kwam, wilde ik daar graag bij zijn. Mijn jongste zoon wilde mee om zelf te ervaren waar zijn moeder al jaren naartoe ging voor vrijwilligerswerk, en om familie en mijn netwerk te leren kennen. Dat maakte de reis extra bijzonder. We waren twee maanden in Suriname en het was prachtig om dat allemaal mee te maken.

Leven je ouders nog?

Nee. Mijn vader is in 2004 overleden, mijn moeder in 2023.

Vijftig jaar onafhankelijkheid, waar moet je aan wennen?

Ik ben blij met de onafhankelijkheid, maar als Surinaamse Nederlander is het soms wennen aan onregelmatigheden in overheidsland. Het hebben van een ‘kruiwagen’ blijkt nog steeds noodzakelijk om zaken sneller geregeld te krijgen. Jaren geleden was mijn vader die kruiwagen: als ik een document van de burgerlijke stand nodig had, kende hij wel iemand die er werkte.

Maar houd je dat systeem dan niet juist in stand?

Dat klopt, en ik besef dat ook. Als je maar drie weken bent en veel moet regelen, is het verleidelijk. Maar je houdt het systeem inderdaad in stand. Tegelijkertijd kan het erg frustrerend zijn als alles lang duurt. Er moet dus nog steeds veel veranderen. Ik ben wel blij met de nieuwe president, Jennifer Simons. Misschien had het land gewoon een vrouw nodig.

Ze komt toch uit de partij van Bouterse?

Dat klopt, maar ze heeft afstand van hem genomen. Ze staat voor een enorme opgave. Wat er moet gebeuren, kan zij onmogelijk in één termijn realiseren.

Maar er is olie gevonden.

Die olie was al eerder ontdekt, maar er was toen nog niet de mogelijkheid om die uit de bodem te halen. Die opbrengsten kunnen veel welvaart betekenen voor het land, maar olie kan ook een bron van hoofdpijn worden. Juist daarom is het belangrijk om verstandig met die rijkdom om te gaan.

Daar gaan je duurzaamheidsambities. Hoe speel je daarop in?

Als vrijwilliger bij stichting ONS zijn we actief geweest in Nieuw Koffiekamp, een dorp in het district Brokopondo. De jongeren hadden daar zelf al een groot buurthuis gebouwd, maar ’s avonds bij het huis was het te donker. Ze wilden graag verlichting en energie voor de vrouwen in het dorp, zodat die cursussen konden volgen.

Samen maakten we een plan om zonnepanelen op het gebouw te plaatsen. Via een ondernemer uit Zeewolde kregen we panelen en batterijen, waarmee we een deel van het centrum van stroom konden voorzien. We zochten ook contact met Telesc, dat computers schonk, zodat vrouwen ’s avonds lessen konden volgen via Windesheim. Dat is precies wat de stichting doet: mensen samenbrengen en elkaar verder helpen op het gebied van landbouw en energie.

Daarnaast lopen studenten van Anton de Kom Universiteit stage bij Aeres Hogeschool in Dronten. Dankzij de Westlandse ondernemer Rob Baan, voormalig CEO van Koppert Cress, is er een kas geschonken aan Lelydorp. Die glazen tuinbouwkas is van groot belang: zij drukt de kosten voor groenteteelt en leert kinderen hoe zij zelfvoorzienend kunnen zijn met gewassen die bestand zijn tegen tropische regen en insecten.

Binnenkort is Keti Koti. Krijgt dat door de vijftigjarige onafhankelijkheid een bijzonder tintje?

Met Keti Koti was ik al veel langer bezig. Ik ben voorzitter geweest van Stichting Mamyo, die jaarlijks Keti Koti in Lelystad organiseerde. De eerste keer mochten we uitwijken naar het stadhuis, omdat burgemeester Van Leeuwen vond dat de belangstelling te groot was voor de oorspronkelijke locatie.

Ik heb altijd geprobeerd verschillende groepen bij elkaar te brengen. Dat lukte niet altijd; gebrek aan geld en een gedeelde visie zorgden ervoor dat het evenement soms stil kwam te liggen. Uiteindelijk heb ik het voorzitterschap overgedragen.

Inmiddels is er veel veranderd. Er zijn excuses gemaakt voor het koloniale verleden van Nederland. Drie jaar geleden nam het Comité 30 juni – 1 juli Flevoland contact met mij op om mee te werken aan de organisatie van de herdenking in Lelystad. De eerste herdenking vond plaats in het provinciehuis, de tweede in de Agora en de derde opnieuw in het provinciehuis.

Ik wil vooral dat mensen gaan herdenken. Mensen moeten zich bewust worden van de geschiedenis – niet alleen de Surinaamse gemeenschap, maar heel Nederland. Het is geen mooie geschiedenis, maar wel een gezamenlijke. Daarom zijn mensen uit Suriname ook hier.

Vind je dat daar voldoende aandacht voor is in schoolboeken?

Nee, absoluut niet.

Premier Rutte zei destijds: ‘Er is geen punt maar een komma gezet.’ Zou dat een belangrijk vervolg moeten krijgen?

Precies. Vanuit de herdenking kun je bewustwording creëren. Dat betekent onder andere dat schoolboeken moeten worden aangepast en dat er culturele bijeenkomsten nodig zijn om de dialoog tussen verschillende bevolkingsgroepen te stimuleren. Alleen dan krijgt die komma daadwerkelijk een vervolg.